«ΟΙ ΚΡΙΤΙΚΟΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΟΥΡΑΣΤΗΚΑΝ, ΑΛΛΑ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΔΙΨΑ ΓΙΑ ΘΕΑΤΡΟ»

Στο Ηράκλειο της Κρήτης θα βρεθεί στο τέλος Αυγούστου ο Εουτζένιο Μπάρμπα, μία από τις μεγαλύτερες θεατρικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα.

Ιδρυτής και σκηνοθέτης του Θεάτρου Οντίν στη Δανία, έρχεται μετά από πολλά χρόνια στην Ελλάδα και για πρώτη φορά στο Ηράκλειο, για ένα σεμινάριο (master class) γύρω από τη θεατρική ανθρωπολογία, καλεσμένος του Θεάτρου Ομμα Στούντιο. Το σεμινάριο αποτελεί παράλληλη δράση στο πλαίσιο του πανευρωπαϊκού πολιτιστικού project «Caravan Next», που έχει διάρκεια τρία χρόνια και εκτείνεται σε 16 χώρες της Ευρώπης.

Με την ευκαιρία αυτή ο Εουτζένιο Μπάρμπα μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη θεατρική ανθρωπολογία αλλά και για τη φιλοσοφία του «Caravan Next», λέγοντας πως στοχεύει στη «θεατροποίηση» των πόλεων της Ευρώπης μέσα από εκατοντάδες μικρά και μεγαλύτερα events με γενικό τίτλο «Τροφοδοτώντας το μέλλον: κινώντας την πόλη με την τέχνη».

Στην Ελλάδα, συνδιοργανωτής του προγράμματος είναι το Θέατρο Ομμα Στούντιο, στο Ηράκλειο, μαζί με 13 ακόμα θέατρα και οργανισμούς από την Ευρώπη. Στο πλαίσιο του προγράμματος θα πραγματοποιηθεί ένα τετραήμερο πολιτιστικών δράσεων (1-4 Σεπτεμβρίου) με τη συμμετοχή 36 καλλιτεχνικών ομάδων από όλη την Κρήτη, με παραστάσεις ανοιχτές για το κοινό και τους επισκέπτες του Ηρακλείου.

• Ποια είναι η βασική φιλοσοφία του «Caravan Next»;

Πηγή έμπνευσης για το συγκεκριμένο project είναι το «Festuge», μια καλλιτεχνική εβδομάδα που λαμβάνει χώρα στην επαρχιακή πόλη της Δανίας Χόλστεμπρο, πολύ μακριά από την πρωτεύουσα.

Το θέατρό μας είναι ο καταλύτης ενός διαδραστικού δικτύου δράσεων όπου οι τοπικοί αθλητικοί σύλλογοι, ο στρατός, η εκκλησία, τα σχολεία, τα εργοστάσια, τα μουσεία, οι βιβλιοθήκες, τo τοπικό ωδείο, ιδρύματα και ιδιώτες, βιβλιοπωλεία, πρόσφυγες, αλλά και η αστυνομία συνεργάζονται για να κάνουν ορατές τις πολιτιστικές τους δραστηριότητες.

Είναι μια γιορτή στην οποία συναντώνται διαφορετικές κουλτούρες με διαδοχικές παραστάσεις, εκθέσεις, συζητήσεις, που συντονίζονται από το Θέατρο Οντίν και άλλες θεατρικές ομάδες. Μια δράση που «θεατροποιεί» την πόλη και κρατά εννιά μέρες και νύχτες.

Το Holstebro Festuge οργανώνεται εδώ και 28 χρόνια και ήδη αυτός ο διαδραστικός τρόπος σκέψης για τον πολιτισμό έχει υιοθετηθεί και από άλλα θέατρα στη Δανία. Τώρα η Ευρωπαϊκή Ενωση υποστηρίζει ένα σχέδιο με βάση το οποίο 13 θέατρα και άλλοι πολιτιστικοί φορείς καλούνται να συνεργαστούν για να αναπτύξουν και να προσαρμόσουν την εμπειρία αυτή σε 16 διαφορετικές χώρες.

• Παραμένει το κοινό «ανοιχτό» στην τέχνη εν μέσω της παγκόσμιας κοινωνικής και οικονομικής κρίσης;

Εχω την εντύπωση -και οι εφημερίδες και τα στατιστικά στοιχεία συνηγορούν σε αυτό- ότι οι πολιτιστικές πρωτοβουλίες συνεχίζουν να συναντούν το ενδιαφέρον του κοινού. Τόσο τα μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα όσο και οι μικρότερες καλλιτεχνικές δραστηριότητες κάθε είδους πληθαίνουν παντού.

Οι δημοσιογράφοι και οι κριτικοί μπορεί να είναι κουρασμένοι και απογοητευμένοι, αλλά τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Λατινική Αμερική -στις δύο ηπείρους όπου το Θέατρο Οντίν περιοδεύει τακτικά- παρατηρώ ότι το θέατρο συνεχίζει να διαδραματίζει έναν σημαντικό ρόλο. Τόσο ως καλλιτεχνική εμπειρία αλλά και ως κοινωνικός διεγέρτης, από τις φυλακές μέχρι τα σπίτια των ηλικιωμένων και από τα στρατόπεδα προσφύγων μέχρι τα ψυχιατρεία.

• Ποιο είναι το στοιχείο που κρατά ενωμένη και δημιουργική μια θεατρική ομάδα, όπως το Θέατρο Οντίν, για 50 χρόνια;

Η φύση του θεάτρου είναι να δημιουργήσει σύντομες, προσωρινές σχέσεις. Οχι μόνο με τους θεατές, αλλά και μεταξύ των ίδιων των ανθρώπων του θεάτρου.

Η μακροβιότητα του Θεάτρου Οντίν φαντάζει παράξενη δεδομένου ότι οι ηθοποιοί του είναι μαζί μου από την αρχή, από το 1964, άλλοι για 30, 40 ή και 45 χρόνια. Αλλαξα πολλές φορές τη δομή και τη δραστηριότητα του θεάτρου ανάλογα με τις ανάγκες των ηθοποιών, οι οποίοι στην πορεία της καριέρας τους έγιναν διευθυντές ή ακόμα και ιδρυτές διάφορων φεστιβάλ.

Σημαντική επίσης είναι η συνεχής υποστήριξη από τους πολιτικούς του Χόλστεμπρο -μια πραγματική εξαίρεση στην Ευρώπη- οι οποίοι για πάνω από πενήντα χρόνια, αν και από διαφορετικά κόμματα, έχουν θεωρήσει το θέατρό μας, και τον πολιτισμό γενικά, αναφαίρετο δικαίωμα του πληθυσμού, ακριβώς όπως η ελευθερία του λόγου.

Το γεγονός της κοινής δουλειάς για τόσα πολλά χρόνια δημιουργεί μια εντροπία και πολλές ιδιομορφίες σε ένα καλλιτεχνικό περιβάλλον. Μόνο μέσα από τις συνεχείς ριζικές αλλαγές είναι δυνατόν να διατηρηθεί το ενδιαφέρον και η αφοσίωση. Είναι δύσκολο και επίπονο. Αλλά όλοι στο Θέατρο Οντίν καταβάλλουμε προσπάθεια γι’ αυτό.

• Η νέα θεατρική παραγωγή του Οντίν, που κάνει πρεμιέρα το φθινόπωρο, έχει τίτλο «Το δέντρο». Ποιο είναι το θέμα της;

Είναι η ιστορία δύο μοναχών που στην έρημο της Συρίας φυτεύουν ένα δέντρο για να κάνουν τα πουλιά να έρθουν πίσω. Ενώ προσπαθούν να διατηρήσουν τη ζωή, γύρω τους μαίνεται μια ιστορική θύελλα με πολέμους, σφαγές και προσφυγιά. Το δέντρο είναι το δέντρο της ζωής, αλλά και το δέντρο της λήθης και των ονείρων που γίνονται εφιάλτες.

• Σχετικά με το σεμινάριο που θα δώσετε στο Ηράκλειο, τι να περιμένουν οι συμμετέχοντες; Υπάρχουν σταθερές συμβουλές για νέους ηθοποιούς και σκηνοθέτες;

Η θεατρική ανθρωπολογία μελετά τις τεχνικές αρχές που συναντά κανείς σε διαφορετικά είδη θεατρικής έκφρασης, σε κάθε πολιτισμό. Οι αρχές αυτές εφαρμόζονται στη σκηνική παρουσία του ηθοποιού και δίνουν τη δυνατότητα σε καθέναν ξεχωριστά να αναπτύξει τις δημιουργικές του δυνατότητες. Το σεμινάριο δεν θα σας διδάξει να είστε καλός ηθοποιός.

Θα δώσει όμως τις προϋποθέσεις για την προσωπική ανάπτυξη ενός ηθοποιού. Η Τζούλια Βάρλεϊ κι εγώ θα παρουσιάσουμε στο Ηράκλειο πρακτικά παραδείγματα αυτών των τεχνικών, που είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για ηθοποιούς και σκηνοθέτες.

Ραντεβού στις 28 Αυγούστου

Στο master class του Εουτζένιο Μπάρμπα, στο Ηράκλειο, θα συμμετάσχει και η ηθοποιός του Θεάτρου Οντίν, Τζούλια Βάρλεϊ, η οποία θα κάνει την επίδειξη με τίτλο «Το ιπτάμενο χαλί» («The Flying Carpet»), μια ιδιαίτερη παρουσίαση πάνω στον τρόπο δουλειάς της θεατρικής ανθρωπολογίας.

Την ίδια μέρα θα προβληθεί και το ντοκιμαντέρ παραγωγής του Θεάτρου Οντίν «Η κατάκτηση της διαφορετικότητας» («Τhe Conquest of Difference»), μια αναφορά στην ιστορία ενός από τα πιο παλιά θεατρικά σχήματα στον κόσμο.

Το σεμινάριο απευθύνεται κυρίως σε νέους ηθοποιούς και σκηνοθέτες και τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Ηρακλείου. Θα διεξαχθεί την Κυριακή 28 Αυγούστου, στην Πειραματική Σκηνή του Πολιτιστικού Κέντρου Ηρακλείου, από τις 9.30 το πρωί έως τις 8.30 το βράδυ.

Πληροφορίες: 2810.263659, 6945.898204 και 6972.037456.

www.facebook.com/events/182477558788879/

(Κεντρική φωτογραφία: Ο Εουτζένιο Μπάρμπα, σκηνοθέτης και ιδρυτής του Θεάτρου Οντίν της Δανίας έρχεται στο Ηράκλειο της Κρήτης για ένα πολύ ενδιαφέρον σεμινάριο γύρω από τη θεατρική ανθρωπολογία).

Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών, στις 23.07.2016