ΠΛΑΤΦΟΡΜΕΣ… ΑΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ

«Παγκόσμια πρωτοτυπία να ανακοινώνεται η λειτουργία της πλατφόρμας για τους εμβολιασμούς πριν καν ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός για την προμήθειά της», λέει η Ενωση Πληροφορικών Ελλάδας ● Η ΕΠΕ επανέρχεται και στα σκοτεινά σημεία ως προς τον αλγόριθμο «EVA» που εφαρμόστηκε στα αεροδρόμια, αλλά ακόμα, εννέα μήνες μετά, δεν έχει παρουσιαστεί σε επιστημονική δημοσίευση.

Για περίεργες και αδιαφανείς διαδικασίες ως προς τη λειτουργία και προμήθεια της πλατφόρμας emvolio.gov.gr, μέσω της οποίας κλείνονται τα ραντεβού για τον εμβολιασμό πολιτών, κάνει λόγο σε ανακοίνωσή της η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδος [η «Εφ.Συν.» είχε σχετικό ρεπορτάζ στις 12/1 («Οσμή σκανδάλου στην πλατφόρμα για τα εμβόλια»)].

Όπως αναφέρουν τα μέλη της Ένωσης, η πλατφόρμα παρουσιάστηκε έτοιμη τη Δευτέρα 11 Ιανουαρίου από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκο Πιερρακάκη, ενώ ακόμη δεν είχε ολοκληρωθεί καν η υποβολή προσφορών για το διαγωνισμό που ήταν ενεργός. Το γεγονός αυτό αποτελεί «παγκόσμια πρωτοτυπία» σύμφωνα με την ΕΠΕ. Οπως εξηγούν τα μέλη της στην ανακοίνωσή τους, η έναρξη του σχετικού διαγωνισμού για ένα έργο προϋπολογισμού 723.000 ευρώ ανακοινώθηκε την Παρασκευή 8/1 με ημερομηνία λήξης την Τρίτη 12/1/2021 στις 10πμ. (σ.σ. δηλαδή λιγότερο από μιάμιση εργάσιμη μέρα για να καταθέσουν προσφορές οι ενδιαφερόμενοι) ενώ γινόταν σαφές πως η επιλογή του αναδόχου θα γίνει εκτός της πλατφόρμας του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ).

Ωστόσο η ηγεσία του υπουργείου δεν περίμενε ούτε καν την τυπική παρέλευση του χρόνου αυτού και παρουσίασε την πλατφόρμα έτοιμη, μία μέρα πριν λήξει ο διαγωνισμός για την υποβολή των προσφορών.

Το ακόμα πιο περίεργο είναι ότι τελικά, μετά τις αντιδράσεις από φορείς και κόμματα, ο διαγωνισμός ματαιώθηκε και προς το παρόν δεν έχει προκηρυχθεί νέος. Ωστόσο, η πλατφόρμα για τα ραντεβού λειτουργεί κανονικά, που σημαίνει πως «ένα έργο σχετιζόμενο με τη δημόσια Υγεία, τελικού κόστους 723.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία χωρίς να υπάρχει ούτε διαδικασία προκήρυξης διαγωνισμού, ούτε απευθείας ανάθεση, χωρίς καμία πληροφορία ποιος και βάσει ποιας διαδικασίας το υλοποίησε, σε ποιο (προγενέστερο) χρόνο, πώς (αν) πληρώθηκε, με βάση ποια σύμβαση και για πόσο χρονικό διάστημα ως προς τη συντήρηση της πλατφόρμας».

Η ΕΠΕ κάνει λόγο για προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίζονται τα έργα τεχνολογίας, πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, με παντελή έλλειψη σχετικής νομοθεσίας για τη διασφάλιση ποιότητας και την πιστοποίηση των αναδόχων. Με αυτό τον τρόπο οδηγούμαστε ξανά και ξανά σε κάθε λογής «ηλεκτρονικές πλατφόρμες» με τραγικές ελλείψεις, εξαιρετικά προβληματική λειτουργία, υπερκοστολόγηση και σημαντικότατες επιπτώσεις σε βάθος χρόνου. «Ως παραδείγματα, έχουμε αναφερθεί πολλές φορές στον τρόπο που σχεδιάστηκαν έργα όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και το Εθνικό Κτηματολόγιο, καθώς επίσης και τις επανειλημμένες μαζικές διαρροές προσωπικών δεδομένων πολιτών από το TAXIS» αναφέρεται στην ανακοίνωση της Ενωσης Πληροφορικών.

Αγνοείται και η «EVA»

Στην ίδια ανακοίνωση η ΕΠΕ αναφέρεται και στην άλλη αμφισβητήσιμη πλατφόρμα, τον περίφημο «αλγόριθμο EVA», που χρησιμοποιήθηκε ως μέσο ελέγχου των εισερχόμενων κρουσμάτων κατά την τουριστική περίοδο. Ακόμα και σήμερα, σχεδόν εννιά μήνες μετά, δεν υπάρχει δημοσιευμένη η επιστημονική τεκμηρίωση, ο κώδικας και το πλήρες πειραματικό πρωτόκολλο με τα οποία αναπτύχθηκε και λειτούργησε επιχειρησιακά ο αλγόριθμος μέχρι και το τέλος Οκτωβρίου.

Για το θέμα είχε μιλήσει στην «Εφ.Συν.» στις αρχές Νοεμβρίου ο γ.γ. της Ενωσης Πληροφορικών Χάρης Γεωργίου, τονίζοντας πως η ερευνητική ομάδα του αλγόριθμου είχε δεσμευτεί πως η επιστημονική τεκμηρίωση θα δημοσιευόταν εντός του Δεκεμβρίου. Ωστόσο, ακόμα δεν έχει υπάρξει καμία δημοσίευση και ο αλγόριθμος δεν έχει τεθεί στην κρίση της επιστημονικής κοινότητας. «Είναι τουλάχιστον περίεργη η απροθυμία της μελετητικής ομάδας να δημοσιοποιήσει τη δουλειά της και μάλιστα σε ένα πεδίο που συγκεντρώνει παγκόσμιο επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της επείγουσας κατάστασης με την πανδημία» λέει σήμερα ο ίδιος.

Τουρισμός χωρίς ελέγχους

Ακόμα και κυβερνητικά στελέχη και βουλευτές έχουν παραδεχτεί δημοσίως πως ο τουρισμός άνοιξε το καλοκαίρι χωρίς επαρκείς ελέγχους και συνετέλεσε στην έκρηξη της πανδημίας κατά το δεύτερο κύμα. Ωστόσο, ο Νίκος Χαρδαλιάς στη Βουλή είχε αναφέρει πως ο αλγόριθμος λειτούργησε αποτελεσματικά, χωρίς ωστόσο και εκείνος να παρουσιάσει επιστημονικά στοιχεία. Ούτε λίγο ούτε πολύ, στην περίπτωση της… «ΕVΑ» γίνεται προσπάθεια να πειστεί η κοινή γνώμη ότι η Ελλάδα κατείχε το αποτελεσματικό μυστικό στον έλεγχο των κρουσμάτων που δεν έχει ακόμα κοινοποιηθεί σε καμία άλλη χώρα και κρατείται μυστικό ακόμα και από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.

«Ακόμα και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίνεται η οδηγία κάθε νέα τεχνολογική ανακάλυψη στη μάχη κατά της πανδημίας να παρουσιάζεται με λογισμικό ανοιχτού κώδικα ώστε να είναι προσβάσιμη σε όλους τους επιστήμονες» λέει στην «Εφ.Συν.» ο κ. Γεωργίου, κάνοντας αντιδιαστολή με την… απόκρυφη συνταγή του αλγόριθμου ο οποίος εφαρμόστηκε πειραματικά στην Ελλάδα.

Και φυσικά, όπως και στο emvolio.gov.gr, και η «EVA» υλοποιήθηκε «χωρίς καμία διαγωνιστική διαδικασία, χωρίς προϋπολογισμό, χωρίς επαρκή χρονική περίοδο αξιολόγηση» αναφέρει η Ενωση Πληροφορικών, ενώ τονίζει πως με τόσα λάθη που παρατηρούνται στα έργα που αφορούν την πανδημία είναι προφανές ότι, αν δεν συμβαίνει κάτι χειρότερο, ο χειρισμός γίνεται σαφέστατα πλημμελώς και χωρίς διαφάνεια. «Το αποτέλεσμα τέτοιων πρακτικών είναι αρνητικό όχι μόνο οικονομικό στη δημόσια περιουσία, αλλά ενδεχομένως και στην υγεία των πολιτών» καταλήγει η ανακοίνωση της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας.

Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών, στις 23.01.2021